Powtórzenie wiadomości o środkach stylistycznych – konspekt lekcji

Autor konspektu: Ewa Jakubiak – Szydłowska

Temat: „Słońce spuściło głowę, obłok zasunęło” – powtórzenie wiadomości o środkach stylistycznych na podstawie fragmentu „Pana Tadeusza”.*

Czas: 45 minut

Cele edukacyjne:

  • utrwalenie pojęć: porównanie, epitet, metafora, personifikacja, rym
  • wyszukiwanie środków stylistycznych w tekście

 

Dział programu realizowanego: lekcja spoza podręcznika – powtórzeniowa

 

Formy organizacyjne:

  • praca z całym zespołem
  • praca indywidualna

 

Metody i techniki pracy:

  • praca z tekstem
  • praca z materiałami wizualnymi
  • elementy podającej

 

Pomoce niezbędne do przeprowadzenia lekcji:

  • fragment „Pana Tadeusza”
  • papierowe „lizaki”
  • karty ze środami stylistycznymi
  • ankieta

 

*Znajomość środków stylistycznych i umiejętność ich rozpoznawania była jedną z rzeczy, z którą uczniowie klas piątych mieli problem na diagnozie klas 5.

 

Przebieg lekcji

 

Czas* Czynności nauczyciela Czynności ucznia Kształcone umiejętności
7 min. 1. Witam się z uczniami.

2. Sprawdzam obecność.

3. Mówię uczniom o tym, czym zajmiemy się na dzisiejszej  lekcji.

4. Zapisuję temat lekcji na tablicy.

5. W związku z tym, że będziemy pracować na fragmencie „Pana Tadeusza”, proszę kilku uczniów o powiedzenie lub odczytanie kilku słów o autorze (zadanie domowe).

1. Uczniowie zapisują temat lekcji w zeszycie. 1. Uczeń prezentuje zadanie domowe.
10 min. 1. Tłumaczę uczniom, na czym będzie polegało zadanie, które za chwilę zrobimy.

2. Rozdaję uczniom „lizaki” (Każdy uczeń dostaje pięć lizaków, na których zapisana jest nazwa środka stylistycznego).

3.Czytam definicje środków  (bez podania nazwy środka), a uczniowie podnoszą do góry odpowiednie „lizaki”.

4. Następnie czytam różne cytaty i proszę o rozpoznanie środka stylistycznego (za pomocą podniesienie odpowiedniego „lizaka”).

4. Proszę uczniów o zebranie lizaków.

1. Uczniowie wysłuchują treść polecenia.

2. Uczniowie wykonują zadania.

1. Uczeń utrwala pojęcia: metafora, personifikacja, porównanie, epitet, rym.
20 min. 1. Wyjaśniam uczniom, na czym będzie polegało kolejne zadanie.

2. Rozdaję ksero z fragmentem „Pana Tadeusza”.

3. Informuję uczniów o tym, że za chwilę puszczę ten sam tekst z płyty i proszę o śledzenie tekstu wzrokiem.

4. Proszę uczniów, aby odnajdywali środki stylistyczne, które znalazły się w tekście (zaczynając od pierwszego i kończąc na ostatnim wersie – po kolei) i wieszali cytaty w odpowiednie miejsca na tablicy.  Jeżeli uczniowie nie rozpoznają środka, wskazuję go, ale bez podawania nazwy i proszę o określenie, jaki to środek.

1. Uczniowie zapoznają się z zadaniem.

2. Uczniowie wysłuchują nagrania z płyty i śledzą tekst wzrokiem.

3. Uczniowie odnajdują środki stylistyczne, które pojawiły się w wysłuchanym fragmencie.

4. Uczniowie wieszają cytaty, w którym wystąpił dany środek na tablicy.

1. Uczeń wyszukuje środki stylistyczne w tekście i podaje ich nazwy.
8 min. 1. Rozdaję uczniom ankiety dotyczące środków stylistycznych i proszę o ich wypełnienie.

2. Zbieram ankiety.

3. Proszę kilku uczniów o to, aby na podstawie ankiety, którą wypełniali, odpowiedzieli na pytanie: Który środek stylistyczny znam najlepiej, a nad którym muszę jeszcze popracować?

5. Zadaję zadanie domowe: Wymyślę po jednym przykładzie metafory, personifikacji, rymu, epitetu i porównania.

6. Dziękuję za lekcję.

1. Uczniowie wypełniają ankiety.

2. Uczniowie odpowiadają na pytanie.

3. Uczniowie zapisują zadanie domowe.

1. Uczeń kształci umiejętność samooceny.

* Podany czas orientacyjny, zależny od szybkości pracy uczniów. Możliwe jest, że jedne zadania będą zrobione szybciej, inne wolniej.

 

 

 

 

Co już umiem, nad czy muszę jeszcze popracować?

Ankieta dotycząca opanowania środków stylistycznych

 

Zaznacz kółkiem odpowiednią odpowiedź.

 

 

1. Potrafię podać definicje metafory (przenośni).

 

Tak                           Nie

 

 

2. Potrafię podać definicję personifikacji (uosobienia).

 

Tak                           Nie

 

 

3. Potrafię podać definicję rymu.

 

Tak                             Nie

 

 

4. Potrafię podać definicję epitetu.

 

Tak                             Nie

 

 

5. Potrafię podać definicję porównania.

 

Tak                             Nie

 

 

6. Potrafię wskazać w tekście przykład metafory (przenośni).

 

Zawsze                                   Najczęściej tak                       Czasami tak                            Nie

 

 

 

7. Potrafię wskazać w tekście przykład personifikacji (uosobienia).

 

Zawsze                                   Najczęściej tak                       Czasami tak                            Nie

 

 

 

8. Potrafię wskazać w tekście przykład rymu.

 

Zawsze                                   Najczęściej tak                       Czasami tak                            Nie

 

9. Potrafię wskazać w tekście przykład epitetu.

 

Zawsze                                   Najczęściej tak                       Czasami tak                            Nie

 

10. Potrafię wskazać w tekście przykład porównania.

 

Zawsze                                   Najczęściej tak                       Czasami tak                            Nie

 

11. Sam potrafię tworzyć środki stylistyczne.

 

Zawsze                                   Najczęściej tak                       Czasami tak                            Nie

 

 

Dziękuję za wypełnienie ankiety.

 

Ewa Jakubiak – Szydłowska

 

Polega na skojarzeniu i połączeniu ze sobą (za pomocą słów: jak, niby, na kształt) podobnych lub wspólnych cech przedmiotów, zjawisk i osób – PORÓWNANIE

 

Jednakowe lub podobne brzmienie zakończeń wyrazów – RYM

 

Wyrazy, których nie można wytłumaczyć dosłownie, bowiem mają one sens przenośny. Oznacza to, że znaczenie jednego wyrazu wpływa, czyli przenosi się na znaczenie drugiego wyrazu – METAFORA (PRZENOŚNIA)

 

Wyraz, który pełni funkcję określenia rzeczownika. Najczęściej wyrażony jest przymiotnikiem. Określa cechy i właściwości istot żywych, przedmiotów i zjawisk – EPITET

 

Nadawanie zwierzętom, roślinom, zjawiskom przyrody czy przedmiotom cech właściwych ludziom – PERSONIFIKACJA (UOSOBIENIE)

 

Dumny jak paw                    – porównanie

 

Deszcz marzy                                    – personifikacja

 

Stroma góra                          – epitet

 

Wrzeszczy – dreszczy           – rym

 

Odważny jak lew                  – porównanie

 

Groźny smok                        – epitet

 

Zamek – klamek                   – rym

 

Morze obietnic                      – metafora

 

Rurka – górka                      – rym

 

Koronkowa robota               – metafora

 

Ptak mówi                             – personifikacja

 

Ciepły promień                     – epitet

 

Las domów                           – metafora

 

Czuję się jak ryba w wodzie           – porównanie

 

Złośliwa pokrzywa               – personifikacja

 

Wielka chmura                     – epitet

 

Uparty  jak osioł                   – porównanie

 

Słońce się obudziło               – personifikacja

 

Gawrony – zielony               – rym

 

Drzewa kwitną gawronami             – metafora

Jakie środki stylistyczne wystąpiły w poniższych przykładach?

 

Fale zbóż – ………………………………………………………………………………………………………

 

Jesteś uparty jak osioł! – ………………………………………………………………………………………..

 

Fal – dal – ……………………………………………………………………………………………………….

 

Szkolny kolega – ……………………………………………………………………………………………….

 

Wierne psisko – …………………………………………………………………………………………………

 

Księżyc łapie moje sny na wędkę – …………………………………………………………………………….

 

Powódź kwiatów – ………………………………………………………………………………………………

 

Sosna – wiosna – ………………………………………………………………………………………………..

 

Nieszczęścia chodzą parami – …………………………………………………………………………………..

 

Gil ma jak pestka serduszko – ………………………………………………………………………………….

 

 

 

Jakie środki stylistyczne wystąpiły w poniższych przykładach?

 

Fale zbóż – ………………………………………………………………………………………………………

 

Jesteś uparty jak osioł! – ………………………………………………………………………………………..

 

Fal – dal – ……………………………………………………………………………………………………….

 

Szkolny kolega – ……………………………………………………………………………………………….

 

Wierne psisko – …………………………………………………………………………………………………

 

Księżyc łapie moje sny na wędkę – …………………………………………………………………………….

 

Powódź kwiatów – ………………………………………………………………………………………………

 

Sosna – wiosna – ………………………………………………………………………………………………..

 

Nieszczęścia chodzą parami – …………………………………………………………………………………..

 

Gil ma jak pestka serduszko – ………………………………………………………………………………….

 

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: